Merhaba, bu yazımda sizlere Sanal Makinelerde Thin Provisioning: Depolama Alanınızı Verimli Kullanın konusundan bahsedeceğim. VMware ESXi/ESX ortamlarında sanal diskler oluştururken, varsayılan olarak “kalın” (thick) disk tipi kullanılır. Bu tür diskler, oluşturuldukları anda belirtilen tüm alanı fiziksel olarak rezerve eder. Örneğin, 10 MB’lık bir disk oluşturduğunuzda, bu alanın tamamı hemen tahsis edilir.
Buna karşılık, “ince” (thin) sanal diskler, yalnızca veriler yazıldıkça fiziksel depolama alanı kullanır. Yani, disk dosyasındaki bloklar, sadece ihtiyaç duyulduğunda fiziksel olarak tahsis edilir. Bu sayede, başlangıçta daha az fiziksel alan kullanılır ve depolama kaynakları daha verimli yönetilir.
Thin Provisioning Uygularken Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Alan Kullanımı: Thin diskler, oluşturuldukları boyuta kadar büyüyebilir ancak küçülemezler. Bir kez tahsis edilen bloklar, serbest bırakılamaz.
- Aşırı Tahsis Riski: Thin Provisioning, fiziksel depolama alanından daha fazla sanal alan tahsis etmenize olanak tanır. Ancak, bu durum dikkatli yönetilmezse, veri deposunun tamamen dolmasına neden olabilir.
- NFS Veri Depoları: NFS kullanıldığında, diskler varsayılan olarak thin provisioned olarak oluşturulur ve bu ayar değiştirilemez. Ancak, vSphere 5.0 ve üzeri sürümlerde, desteklenen donanımlarla kalın diskler oluşturmak mümkündür.
- Sürüm Uyumluluğu: VMware ESX 3.x sürümleri, thin Provisioning ‘i tam olarak desteklemezken, ESX 4.x ve sonraki sürümler, bu özelliği üretim ortamlarında kullanıma uygun hale getirmiştir.
- Disk Büyümesi ve Performans: Thin diskler büyüdükçe, VMFS meta verilerinin güncellenmesi gerekir. Bu işlem sırasında ESXi/ESX ana bilgisayarı, dosyada değişiklik yapmak için SCSI rezervasyonu yapmalıdır.
- Misafir İşletim Sistemleri: Misafir işletim sistemleri, sanal diskleri kullanmadan önce bunları tanınabilir bir dosya sistemiyle biçimlendirmelidir. Örneğin, Windows işletim sistemlerinde “Hızlı Biçimlendir” seçeneği kullanılmazsa, disk tüm alanı kullanacak şekilde genişleyebilir.
Thin Provisioning Kullanımı
ESX 3.x ve Virtual Center 2.x sürümlerinde, thin Provisioning genellikle şablonlarla sınırlı tutulmalıdır. Üretim ortamlarında kullanılacak sanal makineler için, “Şablondan VM Dağıt” seçeneği tercih edilmelidir. Bu, kalın sanal disklerin kullanılmasını sağlar.
ESX/ESXi 4.x ve sonraki sürümlerde, thin sanal diskler üretim ortamlarında tamamen desteklenir. Sanal makineler oluşturulurken veya mevcut sanal makinelere disk eklenirken, thin veya thick disk seçimi yapılabilir.
Thin Disklerin Alan Kullanımını Doğrulama
Thin disklerin ne kadar fiziksel alan kullandığını kontrol etmek için aşağıdaki adımlar izlenebilir (ESX klasik servis konsolu gereklidir).
- 10 MB’lık normal bir sanal disk oluşturun:
vmkfstools -c 10M normal.vmdk
- Dosya boyutlarını kontrol edin:
ls -alh normal*.vmdk
- Disk kullanımını kontrol edin:
du -h normal*.vmdk
- Dosyaları silin:
vmkfstools -U normal.vmdk
- 10 MB’lık thin bir sanal disk oluşturun:
vmkfstools -c 10M -d thin thin.vmdk
- Dosya boyutlarını kontrol edin:
ls -alh thin*.vmdk
- Disk kullanımını kontrol edin:
du -h thin*.vmdk
- Dosyaları silin:
vmkfstools -U thin.vmdk
Depolama Cihazları ve Thin Provisioning
Kullandığınız depolama cihazına bağlı olarak, arka planda benzer mekanizmalarla depolama alanı yönetimi yapılabilir. Özellikle NFS veri depolarında, normal veya kalın sanal diskler oluşturulsa bile, disk kullanımı thin disklerle benzer olabilir.
Örneğin, NFS veri deposunda 10 MB’lık kalın bir sanal disk oluşturduğunuzda, du komutu ile disk kullanımını kontrol ettiğinizde, fiziksel olarak daha az alan kullanıldığını görebilirsiniz. Konuyu daha detaylı incelemek için Broadcom linkini aşağıya bırakıyorum.
Using thin provisioned disks with virtual machines
Not: Windows 2008 veya Windows 7 gibi Microsoft işletim sistemlerinde, thin provisioned diskler kullanılırken “Tam Biçimlendir” seçeneği disk boyutunun tamamını kullanabilir. Bu durumu önlemek için “Hızlı Biçimlendir” seçeneği tercih edilmelidir. Bu yazımda sizlere Sanal Makinelerde Thin Provisioning: Depolama Alanınızı Verimli Kullanın konusundan bahsettim. Faydalı olması dileğiyle.
